https://krusevacgrad.rs/znamenite-krusevacke-porodice-karakusevici/

Znamenite kruševačke porodice: Karakuševići

Postavljeno: 02.09.2026

Karakuševići se ubrajaju u uže, stare srpske rodove na prostorima Metohije (npr. selo Crkolez kod Istoka, Pećki okrug). Srodni oblici i ogranci prezimena (poput Karakušev ili Karakušac) zabeleženi su u Kosovskom Pomoravlju i okolini Novog Brda (sela Draganac i Jasenovik). Prezime Karakuš nastalo je od reči Karakuš (tur. kara — crno / crna, kuş — ptica). U turskom jeziku reč karakuš označava orla ribara (orla krstaša) ili sokola, a metaforički je predstavljala osobu oštrog pogleda, ponosnog držanja ili tamnije puti/kose. Kao jedna od znamenitih i uglednih kruševačkih porodica, Karakuševići su dali značajan doprinos razvoju grada tokom 19. i 20. veka

Karakuševići su starinom iz Sirinića. Potom su prešli u Novo Brdo i u Klobukar. Iz Sirinića su se iselili da bi izbegli krvnu osvetu Arbanasa.

Stojan Banković Karakuš (1802-1843), se iz Prištine sa surugom Magdalenom (?-1850) doselio u Kruševac. Njihov sin Nikola S. Karakušević (1830-1892), bio je časovničar i juvelir. Otvorio je radnju u Kruševcu, 1852. godine. Radnja mu se nalazila na Trgu kosovskih junaka, do dućana Tase B. Cvetkovića.

Njegovi sinovi su Stojan (1857- 1878), kafedžija, Milan (1858-1891), pisar opštinskog suda, Petar (1863-1892), časovničar, Pavle (1863-1915), stolar, Božidar (1865 – 1937), potpukovnik, Svetozar (1872-1915), časovničar, i Milivoje (1873- 1891).

Milanovi sinovi su Dragoljub (1881-?), sajdžija, koji je napustio ženu Kosaru i Kruševac 1908. i otišao neznano kuda, Atanasije (1885-1908), sajdžija, i Arsenije (1887-?). Petar je oženio ćerku Koste Katića, i imao sina Nikolu (1892-?).

Božidar i Jovanka Karakušević (1881 – 1962), imali su sina jedinca Branislava (1905 – 1934), vazduhoplovnog poručnika pilota – lovca I vazduhoplovnog puka u Novom Sadu. Branislav je poginuo 30. oktobra 1934. godine na aero mitingu u Novom Sadu. Prvi vazduhoplovni puk bio je čuvena jedinica vojnog vazduhoplovstva Kraljevine Jugoslavije, smeštena u Novom Sadu. Jedinica je bila stacionirana na vojnom aerodromu „Jugovićevo“ u Novoj Sadu, koji je izgrađen 1913. godine. Predstavljao je jedno od jezgara tadašnjeg novoformiranog vojnog vazduhoplovstva, a u svom sastavu je imao izviđačke i druge eskadrile (opremljene avionima tipa Potez 25 i Brege 19). Novi Sad je u periodu između dva svetska rata bio glavni centar srpske i jugoslovenske avijacije, a pripadnici Prvog vazduhoplovnog puka dali su veliki doprinos razvoju vazduhoplovne tradicije, o čemu svedoče i istorijski dokumenti i izložbe poput „Heroja novosadskog neba“ u Arhivu Vojvodine.

Svetozar Karakušević imao je sinove Acu (1895-1963), pravnik, oženjen Francuskinjom, živeo u Parizu, Đorđa (1897-1978), živeo u Beogradu, i Dobrivoja (1905-1976), sajdžija, živeo u Kruševcu.

Porodična kuća porodice Karakušević građena oko 1900. godine nalazila se u ulici Miloja Zakića, a do 2000. je u njoj bio smešten kafe „Grizli“. Nakon toga vlasnici je prodaju preduzetnicima koji na njenom mestu izgrađuju stambeno-poslovni kompleks.

Članovi porodice Karakušević Božidar, Jovanka i Branislav počivaju na kruševačkom Starom groblju.

Ognjen Milićević