https://krusevacgrad.rs/pamtenik-olga-vujadinovic-blazek-carapanka-filmska-diva-i-keramicarka/

Pamtenik: Olga Vujadinović Blažek – Čarapanka, filmska diva i keramičarka

Postavljeno: 06.08.2026.

Olga Vujadinović Blažek, glumica, scenarista i čuvena primenjena umetnica rođena je 1936. u Kruševcu, a preminula u Rijeci 2015. godine. Diplomirala je na Akademiji primenjenih umetnosti u Beogradu 1960. godine, a već naredne postala članica ULUPUS-a. U mladosti istakla se i kapitalnim filmskim ulogama, od kojih je u jugoslovenske anale celuloidne trake upisana glavnom rolom Nine, u crnotalasnom ostvarenju „Dani“ (1963) pod režijskom palicom slavnog Saše Petrovića. Partner joj je bio niko drugi do Ljubiša Samardžić

Keramika

Godine 1955. upisala je Akademiju za primenjene umetnosti u Beogradu (odsek za dekorativnu keramiku), a diplomirala je 1960. godine u klasi čuvenog profesora i umetnika Ivana Tabakovića. Bila je profesorka u Školi za primenjenu umetnost u Novom Sadu, od 1961. do 1963. godine. Dobitnica je srebrne medalje za keramiku na svetskoj izložbi keramike u Pragu 1962, kao i nagrade ULUPUS-a za unikatnu keramiku 1963. i 1965. Proglašena je istaknutim umetnikom 1987.

Olga Vujadinović Blažek ostavila je dubok trag u jugoslovenskoj keramoplastici. Likovna kritika (uključujući istoričarku umetnosti Irinu Subotić) isticala je da je Olga bila predvodnik generacije koja je izmestila keramiku iz klasične, upotrebne funkcije u domen čiste umetnosti, spajajući tradicionalne tehnike, folklorne elemente i arhetipske forme sa nadrealnim vizijama.Profesionalni status: Od 1961. godine bila je članica ULUPUDS-a (tadašnjeg ULUPUS-a) sa statusom samostalne umetnice.

Radila je kao profesor u Školi za primenjenu umetnost u Novom Sadu od 1961. do 1963. godine.Priznanja:Osvojila je srebrnu medalju za keramiku na Svetskoj izložbi keramike u Pragu 1962. godine.Dobitnica je Godišnje nagrade ULUPUDS-a za unikatnu keramiku (1963. i 1965. godine).Godine 1987. proglašena je za istaknutog umetnika.

Godine 2012. obogatila je svoj rodni grad poklonivši Umetničkoj galeriji Narodnog muzeja u Kruševcu zbirku svojih radova (slike, unikatne keramike poput poznatog dela „Simonida“ iz 1969. godine, kao i sveske sa skicama i nacrtima).

Film

Paralelno sa likovnim stvaralaštvom, tokom 1960-ih godina bila je aktivna u jugoslovenskoj kinematografiji, najviše povezivana sa ostvarenjima kultnog Crnog talasa. Pojavljivala se i kao glumica i kao scenarista.

Uloga Nine u „Danima” ostala je upisana kao jedna od najprofinjenijih studija ženske usamljenosti i urbane otuđenosti u istoriji srpske i jugoslovenske kinematografije. Olga Vujadinović je ulogu Nine u filmu „Dani“ iznela izuzetno suptilno, oslanjajući se na minimalnu ekspresiju, poglede i tišinu, što je savršeno odgovaralo modernističkom senzibilitetu evropskog „novog talasa” (poput filmova Mikelanđela Antonionija ili Žan-Lik Godara).

Film je sniman na autentičnim lokacijama starog Beograda. U scenama se pojavljuje i čuvena glumica Mila Dimitrijević u ulozi tetke. Reditelj Aleksandar Petrović je zabeležio da je za scenu na groblju, gde Nina posećuje grob svoje tetke, iskoristio autentičnu staru porodičnu fotografiju u emajliranom okviru sa groba svojih sopstvenih predaka. Pored Ljubiše Samardžića, u filmu se pojavljuju i druga velika imena poput Vjekoslava Afrića i Tatjane Lukjanove. Scenario su, uz Petrovića, uobličavali istaknuti intelektualci Bora Ćosić i Dušan Matić.

Najznačajniji filmovi u kojima je učestvovala:

• Kapi, vode, ratnici (1962) – omnibus film u režiji Živojina Pavlovića, Marka Babca i Vojislava Kokana Rakonjca.
• Dani (1963) – kultno ostvarenje reditelja Aleksandra Saše Petrovića, gde igra glavnu žensku ulogu (lik Olge) pored Ljubiše Samardžića.
• Izdajnik (1964) – ratna drama u režiji Vojislava Kokana Rakonjca.
• Nikoletina Bursać (1964) – ekranizacija dela Branka Ćopića u režiji Branka Bauera.

Zahvaljujući svom širokom opusu, Olga Vujadinović Blažek ostaje zapamćena kao autentična i svestrana autorka koja je uspešno spajala vizuelni identitet moderne keramike sa avangardnim duhom jugoslovenskog filma šezdesetih godina.

I.R.