https://krusevacgrad.rs/u-vremenu-starog-krusevca-varos-nacrtana-po-fotografiji-1889/

Pamtenik: Mala spomenica (1889.)

Postavljeno: 19.08.2026

Ovako je izgledala Mala spomenica sa petstogodišnje slave Vidovdanske u Kruševcu i Miropomazanja kralja Aleksandra u Žiči, 1889

„Mala spomenica sa petstogodišnje slave Vidovdanske u Kruševcu i Miropomazanja kralja Aleksandra u Žiči, 1889“ je istorijsko-putopisno delo autora Arse Pajevića, štampano 1889. godine u Novom Sadu

Knjiga predstavlja dragoceno svedočanstvo o jednom od najznačajnijih državnih i crkvenih događaja u Kraljevini Srbiji s kraja 19. veka.

Ključni događaji koje knjiga opisuje je proslava 500 godina od Kosovske bitke (1389–1889) i miropomazanje kralja Aleksandra I Obrenovića. Centralna proslava 500 godina od Kosovske bitke održana je u Kruševcu. Tom prilikom postavljen je i kamen temeljac za Spomenik kosovskim junacima, ali i barutane (danas Trayal). Nakon toga mladi, tada trinaestogodišnji kralj Aleksandar miropomazan je u manastiru Žiči, čime je nastavljena tradicija krunisanja i miropomazanja vladara iz dinastije Nemanjića u ovoj svetinji.

Kao hroničar svog vremena, Arsa Pajević je kroz formu putopisa i spomenice detaljno opisao atmosferu, narodne svetkovine, dolazak kralja i kraljevskih namesnika (generala Koste Protića i Jovana Belimarkovića), kao i buđenje nacionalnog duha i uobličavanje kosovskog mita u tom periodu.

Ova antikvarna knjiga doživela je i svoja moderna reizdanja u saradnji izdavačke kuće Agora i Narodne biblioteke Kruševac, čime je ponovo postala dostupna široj javnosti.

I.S.