https://krusevacgrad.rs/objavljena-kapitalna-monografija-ribarska-banja/

Objavljena kapitalna monografija “Ribarska Banja”

Postavljeno: 19.08.2025

Obimna i bogato ilustrovana monografija „Ribarska Banja” objavljena je povodom 190 godina naučno utemeljenog rada poznatog srpskog lečilišta. Autor, Slavoljub Marković, kroz obimno i temeljno istraživanje, predstavlja istoriju, prirodne resurse, kulturno-istorijsku baštinu i savremeni razvoj Ribarske Banje, jedne od najznačajnijih banja u Srbiji, a svemu je osobeni vizuelni pečat svojim grafičkim rešenjima dao Radovan Vučković

„190 godina je iza nas, a ko zna još koliko ispred. Banja je živela i pre toga — u rimskom periodu, u Lazarevoj Srbiji i u periodu turske vladavine. Na njena pleća padao je svakojaki teret i gazile je svakojake čizme; padala je i ponovo ustajala uvek stamenija i jača; opstala je do dana današnjeg lepša, traženija, posećenija, zdravija i lekovitija, jer blagodet Banje je nadživljavala sve“, kaže u uvodnoj reči monografije “Ribarska Banja” direktor Specijalne bolnice dr Dušan Šokorac.

A kroz šta je sve tokom tih 19 decenija Banja prolazila, čitaoci će moći da saznaju kroz petnaestak tematskih poglavlja bogato opremljene knjige autora Slavoljuba Markovića, kojoj je vizuelni pečat svojim grafičkim rešenjima dao Radovan Vučković.

Autor monografije Slavoljub Marković

Luksuzna monografija „Ribarska Banja” objavljena je povodom 190 godina naučno utemeljenog rada ovog lečilišta. Slavoljub Marković, kroz obimno i temeljno istraživanje, predstavlja istoriju, prirodne resurse, kulturno-istorijsku baštinu i savremeni razvoj Ribarske Banje, jedne od najznačajnijih banja u Srbiji. Autor piše jasno, pregledno i dokumentovano, kombinujući naučni pristup sa pripovedačkim stilom koji knjigu čini pristupačnom široj publici. Tekst je obogaćen brojnim fotografijama, faksimilima, ilustracijama i tabelama, što doprinosi vizuelnoj atraktivnosti i lakšem razumevanju sadržaja.

 

 

„Literatura o prirodnim svojstvima ove vode i klime veoma je obimna i raznovrsna. Od 1911. godine do danas nalazimo čak šest obimnijih tekstova i monografija. Monografija Slavoljuba Markovića svakako je najpotpunija. Za ovaj rukopis sa zadovoljstvom mogu reći da ga karakteriše moderan pristup temi, preglednost, dokumentovanost i akribičnost. Reč je o štivu koje obiluje zanimljivim činjenicama i anegdotama pa će, kao takvo, zasigurno biti pristupačno i običnom, prosečnom čitaocu. Marković se takođe potrudio da valjano metodološki oblikuje rukopis“, ocenio je recezent knjige prof. dr Milentije Đorđević.

Monografija donosi sveobuhvatan pregled razvoja Banje, detaljnu analiza lekovitih svojstava voda (navedeni su rezultati fizičko-hemijskih analiza, terapijske indikacije i istorijat medicinskih tretmana), istorijat razvoja lečilišta – posebno je dragocen prikaz razvoja infrastrukture, od prvih kupatila i vila do savremenih medicinskih i turističkih objekata, kao i prikaz kulturne i društvene uloge Banje – Istaknuta je uloga Banje kao centra kulturnih, umetničkih i sportskih dešavanja, kao i njen značaj u očuvanju lokalne tradicije.

Sam sadržaj je sistematično organizovan i obuhvata sledeće celine:

• Geografski položaj i prirodne karakteristike: detaljno su opisani položaj Banje na padinama Jastrepca, klimatske specifičnosti, bogatstvo flore i faune, kao i značaj mineralnih i termalnih izvora.

• Istorijski razvoj: prati se kontinuitet života i lečenja na ovom prostoru od praistorije, preko rimskog i srednjovekovnog perioda, do savremenog doba. Posebno je istaknuta uloga kneza Miloša Obrenovića i kralja Petra I Karađorđevića u afirmaciji i razvoju Banje.

• Naučna i medicinska istraživanja: izložen je istorijat ispitivanja lekovitih svojstava voda, od prve hemijske analize u Beču 1834. godine do najnovijih istraživanja. Navedeni su sastav i terapijska svojstva izvora, kao i indikacije za lečenje.

• Razvoj Specijalne bolnice: opisan je nastanak i razvoj bolnice kao savremenog rehabilitacionog centra, sa akcentom na unapređenje medicinske opreme, uvođenje robotike i hiperbarične oksigenacije, kao i saradnju sa Medicinskim fakultetom Univerziteta u Beogradu.

• Savremena turistička i velnes ponuda: predstavljeni su spa i velnes programi, sportsko-rekreativni sadržaji, smeštajni kapaciteti, gastronomska ponuda i manifestacije koje Banju čine atraktivnom destinacijom tokom cele godine.

• Kulturno-istorijska baština i okolina: knjiga donosi pregled spomenika, tradicionalnih manifestacija, umetničkih kolonija i znamenitosti u široj okolini (manastiri, Kruševac, Jastrebac).

Posebnu vrednost luksuzno opremljenoj knjizi daje bogat izbor fotografija i ilustracija (preko 350), koje na svoj način ilustruju kontinuitet Banje dug 19 decenija.

Izdavač monografije je Specijalna bolnica za rehabilitaciju Ribarska Banja.

M.K