https://krusevacgrad.rs/cicevac-izlozba-prvi-vek-srpskih-i-jugoslovenskih-popisa-na-kartama-1834-1931/

Ćićevac: Izložba „Prvi vek srpskih i jugoslovenskih popisa na kartama (1834 – 1931)“

Postavljeno: 17.03.2026

U izložbenom holu Narodne biblioteke Ćićevac će 20. marta u 20 časova biti otvorena izložba „Prvi vek srpskih i jugoslovenskih popisa na kartama (1834 – 1931)“, autora Dušana Dačića iz Paraćina. Izložba svedoči o tome kako se srpsko društvo razvijalo u prvom veku obnove srpske državnosti

Posetioci će biti u prilici da vide veći broj do sada neobjavljenih istorijskih, demografskih i etnografskih autorskih karata iz perioda uspostavljanja moderne srpske države i stvaranja Jugoslavije. Od prvog zvaničnog popisa Kneževine Srbije iz 1834. godine, do poslednjeg iz 1931. koji je sproveden u Kraljevini Jugoslaviji, obuhvaćen je gotovo jedan vek srpskih i jugoslovenskih zvaničnih popisa.

Po popisu iz 1834. bilo je 678.000 stanovnika, a 1931. ima ih oko 14 miliona. Kartografija je za Dušana Dačića mnogo više od hobija. Dačić karte izrađuje sam, za 95 odsto njih kaže da do sada nisu objavljene, kao i da ih je uradio između 500 i 600.

Dušan je svoje karte već izlagao na izložbama u Paraćinu i Trsteniku, a izložbu je imao i na Ekonomskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu na Palama. Tu su predstavljena njegova istraživanja o demografiji sarajevske regije u proteklih pola veka (1961-2013), kao i administrativnim promenama i ratnim događajima tokom rata u Bosni i Hercegovini (1992-1995) na tlu 10 opština predratnog Sarajeva. Jedna od Dušanovih karata prikazuje srpsko stanovništvo na Kosovu i Metohiji prema popisu iz 1981. i 2011. Na karti je jasno prikazano da se za tih 30 godina srpsko stanovništvo gotovo prepolovilo: sa 14,9 odsto na 7,8 odsto. Po popisu iz 2011. u brojnim opštinama na Kosovu i Metohiji kojima Srba više gotovo uopšte nema: njihov procenat je manji od 0,5 odsto.

Uz takvu poraznu statistiku još više opominjuće deluje karta o etnički motivisanim napadima na Srbe na KiM tokom vladavine Aljbina Kurtija. Podaci se odnose na period od 1.1.2021. do 23.9.2023. i pokazuju da je u tom vremenskom okviru bilo 420 prijavljenih napada, a najviše se odnosi na policijsku brutalnost (137) kojoj su najviše bili izloženi Srbi na severu Kosmeta.

Izložba će biti otvorena do 2. aprila.

O. M.
Foto: Narodna biblioteka Ćićevac/ srbi.org.mk